Sabtu, 25 November 2017
Jumat, 24 November 2017
Astuan: MARHATA SINAMOT
MARHATA SINAMOT
Ia ojahan ni adat
pangolihon anak: Mangalehon sinamot tu parboru. Parboru i pe antong manjalo
sinamot do boli ni boruna sian paranak. Asal ni hata “boli”, ro sian hata,”oli.”
Magodang Anak dipangolihon =
pinangolihon.
Balga Boru dipabolihon = pinabolihon.
Manang: Mongolihon anak, pabolihon
boru,
Alai jumotjot tadok:
pamulihon boru, ala humalus, sumantun begeon ni pinggol. Muli tu hutana = sahat
tu hutana.
Asa paranak magalehon
sinamot, parboru manjalo sinamot. Pajumpa ma di adat i: Mangalehon dohot
manjalo di bagasan halalas ni roha na gok. Ai ulaon mangolihon anak dohot
pamulihon boru do ulaon na umbalga di masyarakat. Na sanggup mangulahon i, i ma
na masuk tu horong ni pangituai di na saompu.
Adong do na mandok: Ia
lapatan ni hata ”boli” (beli) = tuhor (tukar) do. Jala dapot do antong
hasaksianna sian pandohan “Manjalo tuhor ni boru.” Jadi hata on ma dipangke
bangso sileban mangaleai hita. Gabe didok hita “hatoban” santabi, ala tapamuli
borunta marboli, marsinamot, marsero. Anggo bagas ni lapatan ni na “marboli” i tu roha ni bangsonta, nang apala
diparrohahon. Didok ma tahe songon barang tigatiga di onan boru i di rohanta.
Tuani ma salpu tingki i, ai nunga mardeka hita. Ndang sai paingotingoton be lea
ni roha ni bangso sileban i mida parsaripeon ni bangsonta. Tingki do muse pauba
i molo so porlu be marboli, marsere, marsinamot, marjujuran.
Ia dung saut marsijaloan
tanda anak dohot boru i, disungkun paranak ma parboru sadihari nasida ro
marhata sinamot siboanon nasida, boli ni boru i. Jotjotan dung jolo marhusip,
di bahat ni sinamot. Di ari na binuhul, borhat ma pangoli raphon sisolhotna tu
huta ni parboru. Nunga pungu didapot nasida disi sisolhot ni parboru paimahon
haroronasida.
Na ginoar parboru di adat i, i ma:
·
Ama
na sumuan = suhut sihabolonan;
·
Haha,
anggi dongan saama = sijalo bara;
·
Dongan
saompu = sijalo todoan, pangkaei;
·
Dongan
saama mangulahi = sijalo bola tambirik;
·
Tulang,
iboto ni ina = sijalo upa tulang;
·
Pariban
= haha ni boru sipamulihon i manang namboru sijalo upa pariban;
·
Iboto
ni boru naung hot ripe = simandokkon;
·
Baoa
naung hot ripe sian na saama i = anak manjae ;
·
Ompu
suhut dohot Ompu bao = ompu;
I ma na ginoar parjambar
na gok, sihataon di jabu, dang sihataon di lapik (alaman). Asa di tingki na
marhata sinamot i, pangu ma nasida sude olopolopan ni paranak.Na ginoar
paranak, suang le do songon totoran susunan, ni parboru i. Di na mulai marsipanganon
sude na pungu i, didok sada halak sian horong ni parboru ma hata “sidumaduma
mangan”, tar songon on: Hamu tondongnami, raja ni boru na ro tu hutanami on!
Didok umpama:
Marbau tanduk, marbau holiholi;
Godang sibutongbutong,
otik sipir ni tondi.
Tung so sadia pe
sipanganon i,
Pamurnas ma i tu
daging; saudara tu bohi;
Horas ma na manganhon,
horas na mangalehon.
Adong do deba na mandok umpama on:
Sihingkit sinalenggam, golanggolang
pangarahutna,
Tung so sadia pe sipanganon, na rade
di jolonta,
Sai godang ma pinasuna, I ma, tutu!
Dungi dialusi sahalak sian horong ni
paranak ma hata i, ninna ma:
I ma tutu rajanami, raja ni hulahula,
Gabe ma na mala, gabe ma na nilean,
Godang do sipanganon na nilehonmuna,
Ba godang ma di hamu pinasuna,
Tu joloan ni ari on. Botima!
Parboru: I ma tutu, hamu raja ni
parboruon! Sahat ma na uli, ro ma na jagar di hita on luhutna!
Rap mandok: I ma tutu !
Dung sidung mangan,
diduduk pinggan panganan, mangkuk panginuman, dipasimpan ma jolo na margoar ni
sipanganon (ai molo saut na hinataan, sipasahaton do i sude tu paranak na ro
marhata sinamot i) dipungka nasida ma mangkatai dung masipulos parisapanna be.
Parboru: Mangkatai ma hita, hamu raja ni parboruan,
na moranami: Nunga ni arbis nangkin di hata sidumaduma mangan i, taringot di
sipanganon naung itapangan i di jabu na marsangap na martua on, sigomgom
pangisina. Tung so sadia pe i nuaeng sipanganon na jinalomuna i, sai parhorasan
ma i pardinginan, sipinta pansamotan tu joloan ni ari on. Ia tung na mangholit
hami antong rajanami, ba sai ganda na hinolit, asa laon panganhononhon. Horas
ma hamu na ro, horas hami na nidapotmuna! Boti ma hatanami!
Paranak: Olo rajanami, raja ni hulahula na hudapot
hami di ruma na marampang na marjual na marsangap na martua on! Nunga hupangan
hami sipanganon i, nunga hinabutongkon, jala juhut na marsaudara i hinamahaphon!
Asi ma roha ni Tuhannta Debata, ditambai
ma sinadongan ni hamu hulahula na mangalehon sipanganon on. Songon i antong
sinadongannami! Songon nidok ni umpama ma: Ia tambor bonana, Rugun ma dohot punsuna, Ia
gabe, maradong hulahula. Sai songon i ma nang dohot boruna.
I ma tutu!
Parboru: Olo na moranami, raja ni parboru on! Sai
saut ma antong na sinitasita ni rohanta:
Tubu ma lata, di bona ni bungabunga;
Tubu ma anak na
marsangap dohot boru na martua,
Di hita on luhutna. I
ma tutu!
Ranting ni bulu, jait
marjaiotan,
Siangkup ni na uli,
sidonganna songon na hundul.
I ma sitaringotan.
Siala haroromuna tu jabu
on, ai patumpol nuaeng dison:
Pat ni Gaja, tu pat ni
Hora,
Anak ni raja, pahompu ni
na mora.
Tontu adong ma
sitaringotan di adong roha ni pananginangi na liat na lolo on:
Hata na uli, hata na
denggan, sibegeon ni pinggol,
sipeopon ni roha, boti ma
hatanami!
Dungi masiberengan ma na
pungu i. Las rohanasida umbege tangkas
ni parhataan i na niadophon tu paranak na ro tu huta i mangalangkahon
simanjojak, mangoalhon oal soada mara, mangomarhon simalolong tu siamun
hambirang, paelengkon sipareon pabegebege soara ni baliga ni partonun na
masiualusalusan.
Paranak: Dung
masileanan hata horong paranak na ro i, mangkuling ma sada sian nasida, ninna
ma:
“Olo
rajanami, patorangon ma tutu na hulangkahon hami tu huta on, di antaran na
bidang on. Ia tung adong annon hata na hurang lobi, ba nanget hita masiadjaran.
Ai, Ampapaga dolok, ampapaga ni humbang, hita do marsogot, hita nang hadua. Ai
olat ni solhot, ni partondongonta on, nama partondongan, naung masa di hita
Batak.
Ba, ia anaknami
si ……………….. sai ro mardalani tu huta on. Dijalo pangisi ni huta on antong, so
dung hea hona hata, nang pe hurang malo maruhum. Ba di ujuna, nunga unduk
masioloan anak nami dohot borumuna asa hot ripe. Bai i do na pinarsinta ni
rohanami! Ai molo magodang anak pangolihononhon, magodang boru pamulion. Na
saihot do i, saparanggunan. Ba, haroronami on pe, na pasahathon anaknami i masa
asa gabe anakmuna. Ai na nidok na: Na ro
do hami pasahathon anaknami i asa gabe
helamuna, naeng ma tarunduk haoloan manang sadia utang siampehononmuna.
Alai nidok pe songon i, tongtong do sigodang utang parboruon tu parhulahula.
Buhul hamu ma disi, sadia utang sigararonnami. Asal ingot hamu umpama i:
Madekdek ma lanteung, tongon tu
tarumbara.
Unang dok hami parteus, silehonon do
soada.
Boti ma hatanami !
Parboru:
Ba, nunga binege hata ni hamu paranak. Godang ma pasahat hamu sinamot, boli ni
boru i, ai parsinamot na godang do hamu. Jala on dope raja i parhulalan
matumona mangolihon anak. Nda na naeng helanami on do buha ni raja i?
Paranak: “I do tulang”, ninna sada halak
mangalusi.
Parboru: “Ba, anggo i do hape, ba guru doknami
nama mangido! Tole ma panggomakkon hamu ma na sian i jambarnami be! Ai tung
boli ni boru ma na tumabo jaloon di siulubalang ari on!” (Margakargak ma sude
na pungu i umbege hata ni parboru i. Dungi masiigilan ma nasida di sinamot upa
suhut sihabolonan sijaloon ni ama ni boru i. Tung nania do lelengna dihatai
nasida i, asa marune tu na denggan. Dungi dihatai nasida ma muse jambar ni
sijalo bara, todoan, bola tambirik, tulang pariban, upa ompu, simandokkon dohot
jambar ni anak manjae, i ma ginoar parjambaran na gok. Dungi dipasahat nasida
ma ,”bohi ni sinamot” tu suhut sihabolonan. Songon i nang “patujolo
ni jambar” tu pangalambungi. Sidung i, diganupi ma na pungu i “pasituak
na tonggi” asa lam tu tonggina parnidaan tu joloan on. (Adong do na
mamangke hata “parniahapan” singkat ni “parnidaan”). Dungi
marhata sigabegabe, sidenggandenggan ma nasida.
Paranak:
Hamu rajanami, hulahulanami! Nunga
masiunduhan masioloan hita di godang ni sinamot. Nasa hatanami na hurang lobi
nangkin di na masiigilan hita, unang be taingot i! Tasalpuhon ma i sian roha.
Ai didok umpama:
Purpar pande dorpi,
lao tu dimposna; sip parmihimmihim, lao tu hotokna parlotingan di tombonan, baen
parsisiraan, asal ma tondinta masigomgoman, Jadi do hita masisaritaan, alai
unang antong masihabitan. Ai rujiruji do sinamot, holong i ndang jadi mago. Boti
ma hatanami !
Parboru: Olo tutu, hamu raja ni
parboruon, songon i do hataon sinamot boli ni boru! Nunga godang sai naeng na
hurang godang; Boasa? Ala jotjotan masa, ranggas tumutungi bonana, Ala godang
ni sihobasan mangoloi pangidoan ni boru, ro di nasa sipatupaon. Nuaeng pe, asi
ma roha ni Tuhanta Debata di hamu parboruon! Sai silu ma antong
pansarianmuna, asa tarlehon hamu sahat sasude sinamot na niunduk, nioloanmuna. Tiur
ma dalan tu jae, manalutus dalan tu julu, bolusonmuna,
mangaluluk pansarian. Balintang ma pagabe, tumondangkon
sitadaon, Horas ma hita jala gabe, Jala olo
masiolan, Asa saut haroan marharoan. I ma tutu!
(Ninna sude na pungu i)
Parboru: Ia
on pe nuaeng, hamu paranak! Jujur hamu ma ari, sadihari haroronami “maningkir
lobu”. Marguru di hamu do i! Alai naeng ma tumibu botoonnami, asa diboto dongan
manarihon langkanan. Ai nania do sian hami martigatiga dohot parkarejo masuk
malam.
Paranak: Antong ro pe hatanami paboahon ari
harorormuna. Di bulan na ro on ma i mareakhon tula.
Dungi dihobasi suhut i ma
sipanganon siboanon ni pangoli i. Dipamasuk ma sude na margoar ni juhut i tu bagasan
parindahanan na imbaru. Dipanuti ma i denggan. Alai molo adong boru tondong
nasida di huta i, leanonnasida do jambar ni i, ai i do adatna. Boru pandongani
ni nasida i ma mamboan parindahanan na pinahutan i, dingkan pudi mardalan.
Hasangapon do i dietong, marhahipason ibana mangihuthon hulahulana dohot
marhata sinamoti. Ndada haleaon.
Dungi borhat ma parboru tu huta ni
paranak di ari na binuhul pasaut adat i “Maningkir lobu”. Maningkir lobu patamba
harorosu ni pihak paranak tu pihak parboru. Alai sai adong do na padomuhon na
dua i gabe sada. Ulaon na marhata Sinamot i, laos i ma maningkir lobu. Sian dos
ni roha. Satonga be ma nasida di harugian tu juhut na binuat di tingki i.
Jotjotan masa i ala hudus ni langka ni pangoli manopot ulaonna tu luat na dao. Asa
marguru tu tingki do hajajadi ni ulaon paradatan i. Ndada marguru di panjujuron
ni datu be. Lam leleng lam jotjot, lam sesa ma pasipasi ni hasipelebeguon.
Nikson Simangunsong
Nisalin sian ragam buku dohot paradaton na nidohotan
Kamis, 11 Mei 2017
ADAKAH KITAB NEHEMIA MENGILHAMIMU BAPAK AHOK?
SIKAP SEORANG PEMBESAR
(Nehemia 5:14-19)
Pula sejak aku diangkat sebagai bupati
di tanah Yehuda, yakni dari tahun kedua puluh sampai tahun ketiga puluh dua
pemerintahan Artahsasta jadi dua belas tahun lamanya, aku dan saudara-saudaraku
tidak pernah mengambil pembagian yang menjadi hak bupati.
Tetapi para bupati yang sebelumnya, yang
mendahului aku, sangat memberatkan beban rakyat. Bupati-bupati itu mengambil
dari mereka empat puluh syikal perak sehari untuk bahan makanan dan anggur.
Bahkan anak buah mereka merajalela atas rakyat. Tetapi aku tidak berbuat
demikian karena takut akan Allah.
Aku pun memulai pekerjaan tembok itu,
walaupun aku tidak memperoleh ladang. Dan semua anak buahku dikumpulkan di sana
khusus untuk pekerjaan itu.
Duduk pada mejaku orang-orang Yahudi dan
para penguasa, seratus lima puluh orang, selain mereka yang datang kepada kami
dari bangsa-bangsa sekeliling kami.
Yang disediakan sehari atas tanggunganku
ialah: seekor lembu, enam ekor kambing domba yang terpilih dan beberapa ekor
unggas, dan bermacam-macam anggur dengan berlimpah-limpah setiap sepuluh hari.
Namun, dengan semuanya itu, aku tidak menuntut pembagian yang menjadi hak
bupati, karena pekerjaan itu sangat menekan rakyat.
Ya Allahku, demi kesejahteraanku,
ingatlah segala yang kubuat untuk bangsa ini.
(Nehemia 5:14-19)
Nehemia memakai
kedudukan dan kekayaannya untuk kesejahteraan rakyatnya, bukan memberatkan
mereka.
Berbeda dengan
kebiasaan para pendahulunya adalah mendapatkan sebanyak mungkin keuntungan dari
kedudukannya; empat puluh syikal perak (yang diambil dari seluruh rakyat dalam
satu hari (a.15).
Perikop sebelumnya
menceritakan juga, tentang bagaimana ada dari kaum Israel yang memberatkan
sesama orang Israel, yang dipaksa menjual ladangnya, padahal tanah Israel
adalah warisan Allah (bnd. Imamat 25).
Nehemia tidak
menerima pajak yang menjadi haknya (a.18), karena dia melihat bahwa rakyat
sudah terbeban dengan pekerjaan membangun tembok Yerusalem saat itu. Nehemia
juga memakai kekayaan pribadinya, yang dia dapatkan dari kedudukannya sebagai
juru minuman raja, untuk pembangunan tanah Israel .
Dia tidak memberatkan
rakyat Israel, karena dia takut akan Allah (a.15), justru memberikan uangnya
sendiri, karena dia menganggap itu kesempatan untuk memakai uang yang
dianugerahkan Allah kepadanya untuk pekerjaan Allah.
Teladan Nehemia
diangkat sebagai perbandingan, bukan hanya terhadap para pendahulunya tetapi
terhadap rakyat Israel sendiri.
Saya teringat keadaan
negaraku sekarang ini. Bahwa sekarang bukan hanya para pembesar yang main
korupsi jika ada kesempatan!
Nehemia adalah
teladan untuk penguasa sekarang, lebih lagi dia adalah teladan untuk orang percaya.
Tempatkan pekerjaan
Allah pada jenjang yang prioritas. Takutlah akan Allah dan giatlah dalam
memperluas kerajaan-Nya.
Adakah Kitab
Nehemia mengilhamimu juga bapak Ahok?
Sabtu, 04 Maret 2017
J A M P A L A N
JAMPALAN
NA LOMAK
Kiasan
tentang tanah datar yang luas subur dan baik untuk peternakan. Kiasan ini
sering disampaikan ketika dalam percakapan menyampaikan kata sambutan/petuah,
yang merupakan suatu kata berkat dan harapan. Misalnya: "... sai jumpangan
ma hamu jampalan na lomak..." (kiranya memperoleh tanah datar yang
luas dan subur).
Makna
ungkapan ini adalah tanah datar yang luas dan subur akan dikelola dengan baik
sehingga memberikan kesejahteraan/kemakmuran (meningkatkan taraf kehidupan
ekonomi yang lebih baik).
A M P A P A G A
AMPAPAGA atau Daun
Kaki Kuda dikenal dengan sebutan Pegagan: Tumbuhan ini di Indonesia
mempunyai bermacam-macam nama sesuai dengan daerah daerah. Di Jawa dikenal
dengan Calingan Rambat, di Sunda: Antanan Rambat, di Makasar: Pegaga, dan
di Tapanuli tano Batak disebut Ampapaga.
AMPAPAGA NA LOMAK
Sebagai gambaran hijaunya kehidupan (Kehidupan sejahtera Jasmani dan
Rohani karena tersedianya tanah subur yang penuh dengan tanaman hijau dan
subur).
Makna ungkapan ini adalah tanah yang luas dan subur yang akan dikelola untuk bertanam dengan baik sehingga memberikan kesejahteraan/kemakmuran (meningkatkan taraf kehidupan ekonomi yang lebih baik).
Makna ungkapan ini adalah tanah yang luas dan subur yang akan dikelola untuk bertanam dengan baik sehingga memberikan kesejahteraan/kemakmuran (meningkatkan taraf kehidupan ekonomi yang lebih baik).
Keadaan kehidupan yang demikianlah dambaan anak Batak sehingga harus kerja keras, tangguh dan harus dengan kejujuran .
TANGIANG PANGONDIAN-SYAFAAT
Tangiang Pangondian
di Taon 2017 di Huria i
Ale Amanami na di banua ginjang marhite Jesus Kristus Tuhannami!
Napaluahonhami huriaM manaithami gabe
anak di harajaonMu. Mauliate di asinirohaM. Sai rajai ma marhitehite Tondi Parbadia huriaM HKBP Pondok Gede, asa mian di hami
poda na pinodahon ni HataM. Sai patogu ma haporseaonnami, asa lam diboto mangihuthon HataM, jala asa lam hutandahami hangoluan na sian Ho i. Pasupasu ma HataM na
dijamitahon, asa lam rarat harajaonMu jala monang, jala asa talu harajaon ni
sibolis.
Pasupasu ma Pamarenta rap dohot angka donganna na gumomgom hami, sai
lehon ma tu nasida hapistaran na sian Ho i, asa diboto mangaturhon aturan na
denggan na tau pasangaphon GoarMu. Pasupasu ma sasudena ama, ina, angka
dolidoli dohot anakboru ro di dakdanak, angka na marsikola mangguruhon HataM. Dohot sude program ni huriaM HKBP Pondok Gede naung ditotophon
ulahononhon di taon 2017: Taon Pendidikan Pemberdayaan HKBP, Parmingguon Sikola Minggu,
Parmingguan Remaja, Parmingguon namagodang, Sermon Parhalado dohot Sermon
Kategorial, Pelean Taon, Gugu Toktok Ripe, Pamilliton calon Sintua, Pembangunan
Bilut Parhobasan, rumah duka dohot Kamar
Mandi. Angkup
ni i sai pagabe ma saluhut na niula
(pegawai, partigatigaan, karyawan, swasta, guru, TNI, Polri, ojek, supir taksi, tempel ban, buruh, mahasiswa, parsiajar), jala sai padao ma
nasa na tau mangago hami. Asi ma rohaM di saluhut na mabalu dohot di angka
dakdanak na sopot so marama so marina.
Tatap ma saluhut na pogos, na marsahit
ro di angka na naeng mate dohot na marsak binahen ni soro ni ari. Ho ma ale
Tuhan Jahowa, amanasida dahot pangondianna, ai Ho do Sipangolu hajolmaon. Sai
padungo ma hami sasudena, asa unang dipaotooto sibolis hami. Alai pamonang ma
hami maralohon rohanami na jahat i, asa tarpabongot Ho hami tu harajaonMu na di
banua ginjang i.
Sai oloi ma pangidoannami, ale Tuhan Jahowa, marhitehite Jesus Kristus, Tuhannami, na tarpuji rap dohot Ho dohot Tondi Parbadia ro di
saleleng ni lelengna.
Amen.
Selasa, 06 Desember 2016
BULUNG MOTUNG
BULUNG MOTUNG
Salah satu syair
sastra Batak mengatakan:
Bulung motung si dua rupa,
Na bontar nang ratarata
(Daun Motung berwajah dua,
yang putih dan yang
hijau)
Motung atau gumbot (baca:
gubbot) adalah sejenis tanaman pohon kayu hutan yang banyak terdapat
di dataran tinggi tanah Batak. Sibulung Motung adalah daun
pohon tanaman tersebut yang mempunyai keunikan yakni terdiri dari dua
warna. Permukaan daunnya berwarna hijau sedangkan bagian bawahnya berwarna
putih bersih. Ukurannya seperti daun jati bisa mencapai panjang satu hasta dan
lebar satu setengah jengkal orang dewasa
Bulung motung pada masyarakat tradisional
Batak dipergunakan untuk pembungkus bahan makanan, seperti halnya daun pisang
atau daun jati. Daun ini juga difungsikan sebagai piring tempat
menghidangkan nasi dan lauk. Dalam bahasa sastra Batak atau bahasa andungandung disebut
Pinggan Puti Harangan (piring putih hutan: Pinggan =
piring; Puti = putih dan Harangan =
hutan/rimba belantara).
Langganan:
Postingan (Atom)
SONGON ON MA HAMI PATANAKHON HATA NI DEBATA NAPOSOBULUNG HKBP DAME RESORT PULO JAHE
Shalom semua ✨ Selamat beraktifitas 🙌 Mari kita datang memuji dan memuliakan nama Tuhan dalam Ibadah Penelaahan Alkitab Naposobulung H...
-
MANGAPULI, PASAHAT HATA TOGARTOGAR, MANISE Manang ise na mandohoti sadasada punguan, isara punguan parsahutaon, punguan marga, pung...
-
TANGIANG NI SIPARTANGIANG DI PARMONDING NI SADA HALAK SINTUA MANANG RUAS NI HURIA Ale Tuhan Debata, Ama ni Tuhannami Jesus ...
-
Tangiang Pangondian di Taon 2017 di Huria i Ale Amanami na di banua ginjang marhite Jesus Kristus Tuhannami! ...








